کلاهبرداری در حوزه رمزارز / Q-Vision و امثال آن

خب؛ رمزارز یا همون ارز دیجیتال / Cryptocurrency یکی از حوزه های جدید فعالیت و کسب و کار اینترنتی است که روز به روز بر گستره جغرافیایی آن در وب افزوده میشود و به تناسب آن؛ روز به روز پرونده های کارشناسی رسمی مربوطه نیز تعدادشان بیشتر میشود. به من از تاریخ ۲۷ خرداد ۱۴۰۰ (ارجاع اولین پرونده با موضوع رمزارز) تا کنون؛ تعداد ۱۵ پرونده ارز دیجیتال ارجاع شده است.

خلاصه اینکه: حواستون رو جمع کنید سرتون کلاه نره. امثال کیوویژن دارن روز به روز بیشتر و بیشتر میشن…

البته وکیل خواهان در پرونده ای که اخیرا به ما (یعنی به هیات ۳ نفره پس از اعتراض به نظریه کارشناس بدوی) ارجاع شده بود؛ نوشته بود:

برابر قوانین حاکم بر جمهوری اسلامی ایران پرداخت ارز دیجیتال فاقد اعتبار بوده و هیچگونه مراوده ای با این ارز مجازی قابلیت استناد نداشته و ندارد و مؤید صحت اظهارات نظریه اداره حقوقی قوه قضائیه به شماره ۷/۱۴۰/۳۶۲۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۲۱ می‌باشد که چنین بیان می‌دارد:

آیا خرید و فروش رمزارزها مانند بیت‌کوین صحیح است؟ آیا در دین پولی می‌توان با پرداخت رمزارز برات ذمه حاصل کرد؟آیا رمزارزها مصداق پول خارجی محسوب می‌شوند؟ آیا دعاوی مطالبه رمزارز مسموع است و آیا حکم به پرداخت رمزارز قابلیت اجرا دارد؟

**پاسخ:**

خرید و فروش رمزارزها بر اساس تصویب‌نامه شماره ۵۵۶۳۷/ت۵۸۱۴۴هـ مورخ ۱۳۹۸/۵/۱۳ هیأت وزیران؛ معاملات رمزارزها فاقد حمایت و ضمانت دولت و نظام بانکی است. استفاده از رمزارزها در مبادلات داخلی مجاز نیست. معاملات رمزارز با قبول کامل ریسک توسط طرفین صورت می‌گیرد. برائت ذمه با پرداخت رمزارز با توجه به عدم شناسایی رسمی رمزارزها به‌عنوان وسیله پرداخت، پرداخت رمزارز موجب برائت ذمه از دین پولی نمی‌شود. دعاوی مطالبه رمزارز فاقد وجاهت قانونی بوده و قابل استماع نیستند. صدور حکم به پرداخت رمزارز و اجرای چنین حکمی ممکن نیست. در مورد پول خارجی بودن رمزارزها اظهار نظر در این مورد از صلاحیت این اداره کل خارج است.

(به وکیل خواهان گفتم: بر اساس همین لایحه خودتون؛ اصلا باید دعواتون رو پس بگیرید!!!)

دیشب در تلگرام دیدم نوشته بود:

اگر ۱۵ سال پیش  هزار دلار سرمایه‌گذاری میکردید امروز چقدر ارزش داشت
Bitcoin: $8,970,000
Nvidia: $735,000
Tesla: $231,000
Apple: $29,000
S&P: $8,400
Gold: $2,150
IRR: $5

و اما بعد

دو همکار محترم دیگرم کارشناس رسمی رشته حسابداری بودند و خب؛ در پرونده های رمزارز؛ بخش مربوط به مراودات بانکی و بده بستانها در صلاحیت کارشناسان حسابداری و بخش مربوط به ارز دیجیتال در صلاحیت کارشناسان رایانه و فناوری اطلاعات است. در بخش مربوط به خودم مطالبی نوشتم که فکر میکنم انتشار مهمات آنها در اینجا برای عموم، مفید فایده است:

تحلیل فنی و بررسی مستندات دیجیتال:
۱- در پیامکهای رد و بدل شده بین طرفین به مراجعه به تلگرام اشاره شده است لیکن در تلگرام؛ چتی بین طرفین وجود ندارد….
۲- خواهان اظهار داشت که هدف من سرمایه گذاری در کیوویژن نبوده و خوانده اگر در کیوویژن کاری کرده برای من نبوده و لابد خودش و یا … از منافع آن بهره مند شده است. خوانده اظهار داشت که من اکانت صرافی “تبدیل” و “کیوویژن” برای خواهان ایجاد کرده ام و پول آنها را به حساب خودشان در کیوویژن منتقل کرده‌ام که در تاریخ ۶/۱/۱۴۰۴ شرکت جمع کرده و علاوه بر ایشان؛ سرمایه من و … نیز از بین رفته است.
۳- در خصوص شرکت کیوویژن تحقیق و بررسی کامل بعمل آمد. نتیجه به اختصار بدین شرح است: شرکت مذکور بر خلاف ادعاهایی که شده در ایران ثبت نشده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در منابع عمومی، Q-Vision یک بستر اینترنتی فعال در حوزه کسب درآمد دلاری از دیدن و لایک کردن ویدئوهای یوتیوب و شبکه‌های اجتماعی (مبتنی بر کلیک per click) بوده است که فعالیت آن در ایران در بهار سال ۱۴۰۳ گسترش یافته و در نهایت در روز ۶ فروردین ‌ماه ۱۴۰۴ با توقف فعالیت و پرداخت‌ها و از دسترس خارج شدن سیستم مواجه شده است. این سایت یک کسب‌ وکار واقعی رمزارزی یا صرافی ارز دیجیتال نبوده بلکه یک پروژه درآمدزایی اینترنتی با ساختار مشکوک بوده که از رمزارز USDT / تتر برای دریافت پول از کاربران استفاده می‌کرد. مدل تبلیغاتی‌اش این بود که کاربر با خرید یک اشتراک، می‌توانست از طریق کارهایی مثل مشاهده یا لایک ویدئوهای YouTube، TikTok و Facebook درآمد دلاری کسب کند. برای ورود به سطوح مختلف هم مبالغی از حدود ۹۰ تتر تا ۲۳۰۰۰ تتر مطرح شده بود. بنابراین Q-Vision در حوزه «ارز دیجیتال» فعالیت نمی‌کرد؛ بلکه از ارز دیجیتال به‌عنوان ابزار پرداخت/دریافت سرمایه استفاده می‌کرده است.
۴- دامنه‌ای که در برخی مستندات مرتبط با این پرونده مشاهده شده (از جمله اسکرین شات ارائه شده توسط خوانده در چت …)، qvisionc.com بوده که در حال حاضر از دسترس خارج است. مطابق اطلاعات و مستندات موجود، کاربران برای مشارکت در طرح‌های ارائه ‌شده توسط Q-Vision مبالغی را عمدتاً به‌صورت USDT پرداخت می‌کردند و در مقابل، درآمد یا بازدهی مشخصی به آنان وعده داده می‌شد. همچنین سیستم دارای ساختار دعوت از اعضای جدید بوده و برای معرفی افراد جدید، پاداش‌هایی از جمله ۱۵ تتر در نظر گرفته شده بود. هر کاربر سایت این شرکت پس از ایجاد اکانت؛ بایستی مبلغی را پرداخت نماید و مثلا در صورت پرداخت ۶۰۰ تتر؛ روزانه حدود ۲۰ تتر دریافتی (مبتنی بر مشاهده یا لایک) داشته که به حسابش واریز میشده لیکن کاربر حق برداشت مبلغ ۶۰۰ تتر سرمایه اولیه خود را نداشته است. بررسی این مبلغ درآمد روزانه نشان میدهد که درآمدی معقول نبوده بلکه مدیران شرکت با چنین طرحهایی تنها به دنبال جذب سرمایه یا به عبارت دیگر جمع آوری ارزهای دیجیتال کاربران بوده و در مقطع پایانی اوایل فروردین ۱۴۰۴ نیز با ارائه یک سری تخفیفهای محدود به بازه زمانی چند ساعته آخرین افراد را گول زده و سرمایه آنان را جمع آوری کرده و سایت و شرکت را تعطیل کرده اند. طبق یکی از گزارش‌های منتشرشده، تعداد قربانیان/اعضای ایرانی آن به بیش از ۳۰ هزار نفر رسیده است. همچنین این شرکت/سایت مدرک قابل اتکایی درباره قراردادهای تبلیغاتی، مشتریان واقعی، میزان درآمد تبلیغاتی و نحوه محاسبه سود کاربران ارائه نکرده است.
۵- بر اساس مستندات ارائه شده توسط خوانده مبالغ دریافتی از خواهان معادل ۱۲۰۶.۶ تتر از کیف پول دیجیتال ایشان در “تبدیل” طی دو فقره به آدرسهای TNX8… در تاریخ ۳/۱/۱۴۰۴ و THfC… در تاریخ ۵/۱/۱۴۰۴ منتقل شده است. بررسیهای کارشناسی نشان داد که آدرس اول؛ آدرس معتبر شبکه TRON نیست لیکن آدرس دوم آدرسی معتبر است. آدرس اول؛ آدرس بلاکچینی واقعی نبوده، بلکه یک شناسه/آدرس داخلی در سیستم حسابداری سایت کیوویژن بوده است.
۶- نمیتوان گفت تفاوت دو آدرس مقصد فوق نشاندهنده تفاوت مقصد نهایی انتقال بوده است. زیرا گردانندگان سایت کیوویژن برای جلوگیری از امکان رهگیری تراکنشها؛ در هر بار انتقال آدرسهای Deposit متفاوتی را به کاربران اعلام نموده اند. لیکن در سیستم حسابداری داخلی خود مبالغ را به اکانت کاربر منظور می نموده اند طوری که کاربر موجودی حساب خود را درست مشاهده نماید. در مورد انتقال به کیف پول مقصدی که واقعی نبوده باید گفت در واقع هیچ انتقالی روی TRON اتفاق نیفتاده و صرفاً موجودی حساب داخلی کاربر در Q-Vision افزایش پیدا کرده است.
۷- رهگیری تراکنشهای ارز دیجیتال نشان میدهد که آدرس دوم … فقط ۲ تراکنش داشته و روز ۲۵ مارس ۲۰۲۵ (برابر با ۵ فروردین ۱۴۰۴) مبلغ ۶۰۰ تتر به این کیف وارد شده و روز ۲۶ مارس خارج شده … و به آدرس TQgC… منتقل شده است.
۸- آدرس مقصد تراکنش مذکور در بند ۷ … کلا ۱۵۵۵۴ تراکنش دارد که در تاریخ ۲۷-۳-۲۰۲۵ خالی شده است. اولین تراکنش این کیف پول نیز در تاریخ ۲۶-۳-۲۰۲۵ برابر با ۶/۱/۱۴۰۴ واریز مبلغ ۲۸۹ تتر (پیوست ۲) بوده است. همانگونه که … قبل از خروج ۱۴۷۰۹۱ تتر؛ مبلغ ۱۰۹۱۷۵ تتر از کیفی با آدرس TAuE… وارد این کیف شده است. همچنین آدرس کیف پول مقصد انتقال ۱۴۷۰۹۱ تتر TWE9… میباشد. بررسی تراکنشهای این کیف مقصد نیز نشان میدهد که ۳۲۱ تراکنش داشته است. اولین تراکنش در تاریخ ۲۷-۳-۲۰۲۵ مبلغ ۱۴۷۰۹۱ تتر واریز شده و تاریخ خروج ۱۴۷۰۰۰ تتر همان روز ۲۷-۳-۲۰۲۵ بوده است و موجودی کیف در زمان بررسی نیز در حد صفر  است.
۹- بررسی تراکنشهای کیف پول TAuE…  نیز نشان میدهد که ۴۲۲۵ تراکنش در محدوده ۲۳-۳-۲۰۲۵ تا زمان خالی شدن مبلغ ۱۰۹۱۷۵ تتر (یعنی ۲۷-۳-۲۰۲۵) داشته است. در نتیجه باید گفت روز ۲۷ مارس یک عملیات بزرگ خروج/تخلیه موجودی از یک کیف پول با عمر بسیار کوتاه مشاهده می شود. همزمانی این اتفاق با فروپاشی کیوویژن؛ فرضیه جمع‌آوری وجوه در کیف پولهای تجمیعی را تقویت میکند. یعنی کیف پولهای مقصد نهایی؛ کیف پول عملیاتی/تجمیعی بوده که در روزهای پایانی فعالیت Q-Vision برای جمع‌آوری یا تجمیع USDT مورد استفاده قرار گرفته و سپس در ۲۷ مارس ۲۰۲۵ تخلیه شده اند.
۱۰- با توجه به قرائن و شواهد موجود … نتیجه اینکه مبالغ پرداختی توسط خواهان … به معادل تتر تغییر کرده و به حساب خواهان در سیستم کیویژن منظور شده است. لیکن متاسفانه از بد حادثه دقیقا در روز پس از واریز دوم (یعنی ۶ فروردین ۱۴۰۴) سایت کیوویژن از دسترس خارج شده و علاوه بر خواهان؛ سرمایه حدود ۳۰ هزار نفر دیگر (از جمله خوانده و …) بر باد رفته است. …