در تعطیلات به بندر گناوه رفتیم. در مسیر، یک شب در اندیمشک ماندیم و صبح زود (روز ۲ فروردین) به سد دز رفتیم. در بروشورهایی که در بدو ورود به اندیمشک در اختیار مسافرین نوروزی قرار میگرفت، در باره سد دز نوشته است:
سد دز بر روی رودخانه دز در ۱۸ کیلومتری شمال شرقی اندیمشک قرار دارد که دسترسی به آن از طریق جاده کمربندی اندیمشک – خرمآباد صورت میگیرد. این سد دیدنی نخستین سد از رشته سدهای چندمنظوره است که عملیات احداث آن از بهمن ۱۳۳۸ آغاز و در اسفند ۱۳۴۱ مورد بهرهبرداری قرار گرفت. عملیات ساختمانی سد و نیروگاه آن توسط شرکت ایتالیایی امیرزیت-جیدولا-بودی جیانی انجام گرفته است. در ایام نوروز تسهیلات انتقال علاقمندان به بازدید از مجموعهی شگفتانگیز سد دز، از سطح شهر اندیمشک فراهم است.
(فیلم را که ببینید متوجه میشوید که در نام شرکت ایتالیایی، در بروشور فوق ۳ غلط وجود دارد که من مخصوصا آنها را اصلاح نکردم! – نام شرکت امپرزیت جیرولا لودیجیانی بوده است)
در اولین نگهبانی منطقه تحت کنترل وزرات نیرو، مجوز ورود گرفتیم. مبلغ ۱۰۰۰ تومان گرفتند و یک سالنمای دیواری هم دادند که تصویر فوق به همراه اطلاعات مربوط به سد روی آن است. آنجا نوشته بودند که سیدی ساخت سد دز موجود است. به مبلغ ۱۰۰۰ تومان خریدیم. به تاج سد که رسیدیم، این سوال در ذهن من بود که ۵۰ سال پیش، چطور رفتهاند آن پایین و این سد را ساختهاند؟ جوابش را در فیلم گرفتم. فیلم بسیار جالب مستند ساخت سد دز را در یوتیوب آپلود کردم که لینکهای آنرا در پایین میگذارم. حتما ببینید. با وجود فیلم زیر دیگر نیازی به توضیح بیشتر نمیبینم. در بروشورهای یادشده نوشته بودند که مطالعات سد کرخه نیز در سال ۱۳۳۵ انجام شده بود و ساخت آن در سال ۱۳۷۰ آغاز و تا سال ۱۳۸۰ ادامه داشته و این در حالیست که سد دز در عرض ۳ سال یعنی از ۳۸ تا ۴۱ ساخته شده. لذا تصمیم گرفتیم که از سد کرخه نیز دیدن کنیم و اینکار را در موقع برگشت از گناوه انجام دادیم. در فرصت دیگری اطلاعاتی در خصوص سد کرخه به منظور مقایسه با سد دز خواهم نوشت.
مشخصات سد:
نوع سد: بتنی دو قوسی جدار نازک
ارتفاع سد: ۲۰۳ متر
ارتفاع تاج سد از سطح دریا: ۳۵۴ متر
طول تاج سد: ۲۱۲ متر
ضخامت بدنه سد در بالا: ۴.۵ متر
ضخامت بدنه سد در پی: ۲۷.۵ متر
حفاری انجام شده: ۶۷۰۰۰۰ متر مکعب
بتن مصرف شده در ساخت سد: ۴۸۰۰۰۰ متر مکعب
شروع بتن ریزی: مهر ۱۳۴۰
پایان بتن ریزی: آذر ۱۳۴۱
آغاز بهره برداری: اسفند ۱۳۴۱
طول دریاچه پشت سد: ۶۵ کیلومتر
اراضی آبخور سد: ۱۲۵۰۰۰ هکتار
ظرفیت نیروگاه ۸ واحدی: ۵۲۰ مگاوات
اطلاعات بیشتر را حتما بروید همانجا بگیرید!
لینکهای فیلم مستند ساخت سد دز که ایتالیایی ها تهیه کرده اند (دوبله شده) در یوتیوب:
ساخت سد دز۱
ساخت سد دز۲
ساخت سد دز۳
ساخت سد دز۴
ساخت سد دز۵
ساخت سد دز۶
» پست پارسال:
در بلاگ نیوز لینک شد.
[پاسخ]
سلام
چرا اینقدر آنتی احمدی نژادی؟ بقیه چه گلی به سر ما زده اند که دکتر مهندس استاد دانشگاه نزده؟! این قدر هم انتظار پایان دوران حکومت دکتر را نداشته باش. هر کسی بیاد ما که ایرانی هستیم و متاسفانه خواهیم ماند. مشکل فقط یک فرد نیست، مشکل جمعیت ۷۰ میلیونیه که قربونش برم همه (با فرهنگ چند هزار ساله) با تقریب خوبی دزدند (به جز من و شما!)…
[پاسخ]
خسروبیگی پاسخ در تاريخ فروردین ۲۰م, ۱۳۸۸ ۸:۴۸:
حسین عزیز
به عمق خیانتی که احمدی نژاد به مملکت کرده بیشتر توجه کن!
شاید اطلاعاتت کم باشه ولی به مرور زمان بیشتر متوجه خواهی شد
ببین در عرض همین ۳ یا ۴ سال ما چقدر پول نفت گرفتیم و اینها به کجا رفته؟
همش خرج ایرانگردی و جهانگردی این آقا شده و کمک به ونزوئلا و فلسطین و افغانستان و …
هیچکس هم پاسخگو نیست!
یه ضرب المثل هست که میگه:
با مال مردم داماد شدن
حکایت این آقاست که با پول این مردم و این مملکت عقب موندگی چندین و چند سالهی خودش و عقدهی ایرانگردی و جهانگردی را که شاید سالها داشته جبران کرده
یکی میگفت که خوبی ایشون اینه که دزد نیست
در جوابش گفتم ایشان مصداق این ضرب المثله:
نه خود خوری نه کس دهی گنده کنی به سگ دهی!
[پاسخ]
بسیار زیبا، توجه به کار سیستماتیک توسط شرکت ایتالیایی بسیار زیباست. ساخت دهکده در کنار کارگاه برای انجام به موقع کار فوق العاده بود. مهم تر از همه این بود که فیلم هم سانسور نشده بود و فقط برخی قسمت های آن ترجمه و دوبله نشده بود که از روی تصاویر و متن انگلیسی کاملا مشخص بود.
[پاسخ]
خسروبیگی پاسخ در تاريخ فروردین ۲۰م, ۱۳۸۸ ۸:۳۹:
به نظر من ساخت همین فیلم به تنهایی ارزشمند است چه برسد به ساخت خود سد
اگر به متن فیلم بیشتر توجه کنید نکات بسیار جالبی در ساخت آن رعایت شده
مقدمه ی خوبی که آورده و مراجعه به تاریخ و سوابق و …
از طرفی انتخاب محل سد بسیار کارشناسانه صورت گرفته
و …
۵۰ سال از ساخت سد میگذره یه ذره نشت نداره
حتما برید اونجا رو ببینید
البته اگر نرفته اید!
[پاسخ]
سلام سلام
سال نوت مبارک
البته با تاخیر خیلی خیلی زیاد
به هر حال سال خوبی داشته باشی
یه سری بیا پیشم.
[پاسخ]
من در تعطیلات نوروز از این سد دیدن کردم وعکسهایی نیز از این سد گرفتم
در وبلاگ گذاشتمشون
اگه خواستید به وبلاگم سری بزنید
[پاسخ]
خسروبیگی پاسخ در تاريخ اردیبهشت ۶م, ۱۳۸۸ ۸:۳۰:
ممنون از توجه شما
عکسهای جالبی که گرفته اید را هم دیدم
موفق باشید
[پاسخ]
با تشکر از وبلاگ بسیار خوب شما
[پاسخ]
[...] در تغییر رشتهعلیرضا حسینی در ERD و …مهندس ذوالفعلی در سد دزمجید در روز معلم یا استادعمو اروند در ERD و …ERD و … [...]
[...] نزدیک سد Hoover (کمی شبیه سد دز) پلی ساختهاند. تصاویری (مجهز به لینک!) ببینید: #gallery-1 { [...]
[...] نبود رسانه در آن زمان بر همه مردم آشکار نبود – مثلا سد دز) به شدت از او بدم میآید به این دلیل که به گونهای عمل [...]
این از اسمش پیداست که مال دزفوله نه هیچ جای دیگه
[پاسخ]
با سلام و عرض ادب
من احسان هستم از سددز ( متولد شده در سددز) خانواده پدری من از سال ۱۳۳۵ تا اکنون در سددز زندگی میکنن.
پدر بزرگم اونجا نگهبان بود و پدرم هم در سال ۱۳۵۶ بعنوان تکنسین نیروگاه مشغول به کار شد.
در جهت تکمیل اطلاعاتتون باید عرض کنم که شرکت امپرزیت بعنوان پیمانکار اصلی ساخت سد و نیروگاه بوده و در زیر مجموعه خودش ۱۴ شرکت دیگه رو قرار داده . بطور مثال وقتی توربین ها و شفت ها رو می بینید ، متوجه میشید که ساخت شرکتهای زیمنس المان و هیتاچی ژاپن هست.
و شرکتهای دیگه ای از آمریکا-ایتالیا-آلمان و ژاپن در ساخت سد و نیروگاه دست داشتن .
بدنهء ” سد ” کار ایتالیایی هاست و …
بهای ساخت سد تقریبا ۵۰۰ میلیون تومان بوده .
سد از نوع بتونی دو قوسی نازک هست .
نوع سنگهای دیواره کوه از کنگلو مرای بختیاری و متعلق به دوره دوم زمین شناسی هست .
سرچشمه آب دریاچه از کوههای بختیاری و لرستان و ایلام هست .
دیواره سد تا ۹ ریشتر در برابر زلزله مقاومت داره .
از نیروگاه خطوط تولید سه گانه ای برق رو پس از نیروگاه و از طریق (کلیدخانه) یا سویچ یارد توزیع مینکه و در شبکه برق کشور قرار میده .
دیواره سد از سوی شرکتهای سازنده ۱۰۰ سال گارانتی شده .
در راه ساخت این سد عظیم و نیروگاه قریب به ۴۰ نفر ایرانی و خارجی که اغلب ایتالیایی هستن متاسفانه رخ در نقاب خاک کشیدن که در لوحی فلزی اسامی این در گذشتگان جلوی درب ورودی اتاق فرمان نیروگاه نصب شده و جالب اینجاست که نام یک خانم که از اقوام دور من هم هست در میان کشته شدگان هست .
سددز در طول جنگ ایران-عراق بارها مورد تهاجم جنگنده های عراقی قرار گرفت .
نام قبلی این سد هم ، ” سد محمد رضا شاه پهلوی ” بوده و اسنادش هم موجوده . و حتی مسجدی با همین نام در منطقه مسکونی هست که تغییر کرده بنام امام رضا .
کلیسای کوچیک و زیبایی هم در منطقه بود که متاسفانه بعد از کوچ آخرین خانواده ارمنی سددز بنام لئون آقاخانیان با بی درایتی مسولین نابود شد . اسم این کلیسا رو هر کسی نمیدونه ! اسمش بوده : “سانتا باربارا”.
منطقه مسکونی سددز در گذشته ای نه چندان دور فوق العاده زیبا و با امکانات بود ولی از اونجا که فعل ” تخریب ” در دستور کار مسولین ما هست، به معنی واقعی کلمه نابودش کردن ، که جای تاسف و تالم داره .
متاسفانه دیگه خبری از سینمای پیشرفته – استخر و رستوران و باشگاه و تیمهای ورزشی قوی و دارنده مقام و … در ان دیار نیست .
بوم شوم بد جوری بر دیوار بی پناه سددز نشسته دوستان .
در پایان اگر اطلاعات دقیق تر میخواستین من در خدمت شما هستم .
[پاسخ]
خسروبیگی پاسخ در تاريخ اسفند ۱۸م, ۱۳۸۹ ۱۳:۲۳:
@احسان مرادی پور,
سلام
جناب آقای احسان مرادی پور
بسیار بسیار از کمک جنابعالی به تکمیل مطلب سپاسگزارم
شاد و پیروز و سربلند باشید
[پاسخ]
mohammad kashani پاسخ در تاريخ تیر ۹م, ۱۳۹۰ ۱۲:۲۲:
@احسان مرادی پور, احسان خان خیلی مخلصیم
.تشکر از اطلاعاتی که گذاشتی.
[پاسخ]
با سلام
در جواب دوستی که گفتند سد مال دزفول است باید بگم سد مال نیست. سرمایه ملی است. نام قدیم دزفول هم اندامشک بوده یعنی اندیمشک محل زندگی طوایف لر دز هم مخصوص دزفول نیست نام رودی است که از سرچشمه های زاگرس در الیگودرز و دورود لرستان سرچشمه می گیرد و نام دزفول هم بعدها بخاطر پلهای روی دز به دزپل سپس دزفول تغییر پیدا کرده
[پاسخ]
salam khaste nabshid omidvaram haleton khob bashe man zohreh hastam az dezfol,etelate khobi darid darmorede sade dez movafagh bashid vali kashki ye chanta aks ham mizashtin khoshhal mishodim be har hal baraton arezoye movafaghiyat mikonam be dezfol biyayd va az shahresh didan konid kheyli jahaye didani dare,az jomle rodkhaneye dez ke esme amiyanash hast alikale kheyli bahale hatman biyan va shena konid age adrese emailetono bedid khoshhal misham chanta az aksaye alikalaro baraton meil konam faghat khodetono moarefi konid movafagh bashid khodanegahdar
[پاسخ]